PİAGET’NİN BİLİŞSEL GELİŞİM KURAMI


PİAGET’NİN BİLİŞSEL GELİŞİM KURAMI
Kuramının temelinde çocuklarla yetişkinlerin dünyalarının farklı olduğu görüşü oluşturur. Çalışmalarını çocuklar üzerinde yapmıştır. Önce zeka kavramı ile ilgilenmiştir. Ona göre zekâ çevreye uyum sağlayabilme yeteneğidir. Bir anlamda çevre ile başa çıkmaktır. Piagetr17;ce göre gelişim, kalıtım ve çevrenin ürünüdür. Zihinsel, bilişsel süreçler çocuğun dünyayı anlamasını sağlar.
Piaget’ye göre bilişsel gelişimin temel kavramları

Zeka:Çevreye uyum sağlama yeteneğidir.
Şema: En temel zihinsel yapılardır. Doğumdan itibaren çocukların dünyayı anlamak ve keşfetmek için yaptığı deneyler (girişimler) sonucunda fiziksel ve sosyal dünyanın nasıl işlediğine dair oluşturdukları kuramlara şema adı verilir.
Özümseme: Çocuğun, yeni bir nesneyle/olayla karşılaştığında bu yeni nesneyi/olayı daha önce edindiği şemayı/şemaları kullanarak yani yeni nesneyi/olayı daha önce edindiği şemalar içinde şekillendirerek açıklamaya çalışmasıdır.
Uyumsama: Karşılaşılan yeni durum daha önceki şemaların kullanılmasıyla açıklanamadığında çocuğun, daha önce edindiği şemayı değiştirerek yeni bir şema oluşturmasına uyum sağlama adı verilir.
Birey yeni karşılaştığı olay ve nesneleri beynindeki şemalarla açıklamaya çalışır. Böylece onu özümlemeye çalışır. Eğer var olan şemalar yeterli değilse uymaya çalışılır
4.Dengeleme: Olgunlaşma, tecrübe ve sosyalleşme süreçlerini bir araya getirerek zihinsel yapıyı inşa etmektir. Yukarıdaki üç sürece eşlik eden bir süreç olarak, insan düşüncesinde doğuştan var olan, çevre ilişkilerinde ve kendi içinde gittikçe daha dengeli, ayrıntılı ve tutarlı olma eğilimidir.
Sosyal geçiş: Birey kelebekleri gözleyerek böcekler hakkında bilgi edinebilir.Burada böcekle karşılaşmadan kelebekleri gözlemleyerek böcekler hakkında bilgi edinmesi ve böcekle karşılaştığı anda böceğe böcek demesi sosyal geçiştir.
Deneyim: birey yaşantı ve çevre ile etkileşime girerek deneyimleri sayesinde öğrenir.Yaşamın ilk yıllarında bireylerin ulaştığı bilişsel gelişim aşaması bireylerin deneyimleri ile sınırlıdır.

PİAGETYE GÖRE BİLİŞSEL GELİŞİM DÖNEMLERİ
A) DUYUSAL HAREKET DÖNEMİ (0-2 YAŞ)
 Kendisini dış dünyadan ayırt etme
 Deneme yanılma öğrenmeleri
 Refleksif davranışlardan amaçlı davranışlara geçme
 Nesnenin devamlılığı: Bir varlığın göz önünden kaybolmasıyla tamamen yok olmadığıdır. Saklanan nesneleri bulma yeteneğinin kazamamasıdır. Yaklaşık 9 aylık olduğunda kazanılır.
 Dikkatini belli nesnelere odaklayabilir
 Döngüsel tepkiler görülür
Birincil döngüsel tepki:Kendi bedenine ilişkin tepkiler verme, parmak emme
İkincil döngüsel tepkiler:vücudu dışındaki nesnelere yönelme
Üçüncül döngüsel tepkiler:vücudu dışında iki nesne ile.
 Taklit ve oyunlar görülür
Ertelenmiş taklit: Çocuğun görmüş olduğu bir olayı olay ortadan kalktıktan sonra tekrarlamasına ertelenmiş taklit adı verilir

İŞLEM ÖNCESİ DÖNEM /2-7 YAŞ
İşlem öncesi dönem kendi içinde sembolik dönem (2-4 yaş) ve sezgisel dönem (5-7 yaş) olmak üzere iki alt bölümde incelenir.
a) Sembolik İşlemler Dönemi / 2-4 yaş
Çocuk bu dönemde sözcük kullanmaya ve ilkel bir düzeyde ilk olarak bir sembol ile bu sembolün temsil ettiği nesne arasındaki ilişkiyi anlamaya başlar. Böylece çocuk “dil” ile yeni bir dünyayı keşfetmeye başlar. Bu zenginliklerden yararlanarak oyun yaşamı da zenginleşir. Bir ağacı at gibi kullanmaya, ana baba rollerine girerek taklit oyunları oynamaya başlar. Bazılarının da hayali arkadaşları vardır.
Sezgisel İşlemler Dönemi / 4-7 yaş
İşlem öncesi dönemin ikinci safhası sezgisel dönem (5r11;7 yaş) olarak isimlendirilir. Bu aşamada çocuk giderek daha karmaşık durumları deneyerek düşünmeye başlar. Bu noktada çocuk somut işlemlere doğru bir geçiş aşamasındadır. Somut olarak belirli ortamlarda düşünme kapasitesi geliştirme durumunda olmasına rağmen zihin işlemleri henüz çok sınırlıdır. Bu seviyedeki çocuklar halâ düşünce, akıl yürütme noktasında tek bir boyutu değerlendirebilmektedirler. Belirli bir işleme yönelebilir ve bu noktada zihinsel becerisini uyum yönünde kullanabilir. Oysa bir önceki aşamada çocuklar aynı durumda ben merkezli oyun şemalarını özümleyerek işlemle ilgilidirler. Nesneleri sınıflandırma durumunda çoklu sınıflandırmayı gerçekleştiremezler ve tersine dönüştürme kavramının gerektirdiği işlemleri de başaramazlar
Özellikleri

 Sembolik düşünce gelişimi (nesne ya da hareketlerin bir diğerini temsil etmesi)
 Dilin ve dramatik oyunların kullanılmaya başlanması (sopayı at gibi kullanması)
 Kelime hazinesinde hızlı bir artış
 Ben-merkezci düşünce Her şeyi kendi dünyasından görme ve herkesin kendi gibi olduğunu düşünme.
 Animizm; Canlı ve cansız nesneler arasında ayrım yapamama; sihirli-majik- düşünce.
 Toplu Monolog: Karşısındakini dinlemeden, onun kendisini dinlediğini varsayarak konuşma.
 Paralel Oyun: Diğer çocuklarla yan yana oynamasına rağmen, diğerlerinin oyunlarına dikkat etmeme.
 Kişilerin sürekliliği:. “Görünümü, kılık-kıyafeti değiştiğinde kişinin değişmediği” şeklinde açıklanabilir
 Akıl yürütmelerin başlaması.
 Nesneleri tek özelliğe göre sınıflama ve sıralamada
 Özelden Özele akıl yürütme: olayları geçirdiği yaşantılara göre değerlendirme
 Yapaycılık: Doğal olaylara yapay açıklamalar getirmektir.
 Odaklaşma: görev olay olgu yada nesnelerin yalnızca tek yönüne dikkat edebilir.
 Tersine çevirememe

C) SOMUT İŞLEMLER DÖNEMİ 7-12 YAŞ
Bu dönemde problemin somutlaştırılması önemlidir. Başlangıçta düşünce düzeyinde, doğru yanıtı almak güç olabilir; ancak çizerek sunulduğu takdirde daha başarılı olacaktır. Mantıksal düşünce gelişmiştir. Öğrenme durumunda malzemenin somuta indirgenerek sunulması, çeşitli kavramların kazanılmasında esas alınmalıdır. Çocuk yaşamakta olduğu dönemin özelliği gereği yaparak, yaşayarak, duyu organlarından gelen duyumlarla öğrenme durumundadır. Bu nedenle kavramlardaki gizli anlamları yakalaması güçtür. Ancak somut işlemsel dönemin sonuna doğru mecazî anlamlar; okudukları metnin ana fikrini çıkarma gibi yetenekleri gelişmeye başlar. Bu dönemde çocukların özgürlük, eşitlik, adalet gibi soyut kavramları anlamlaştırması da güçtür.
Özellikleri
 Mantıksal Düşünme: Mantıksal düşünebilmekle beraber bunları olay ya da nesneler üzerinde uygulayabilme.
 Nesneler Farklı özelliklere göre sıralayabilme
 Korunumu kazanma: Şekilsel değişme, kütlenin değiştiğini göstermez.
 Geriye dönülebilirlik; Görüntüsel değişiklik eski haline dönüşebilir; miktar değişmez.
 Çoklu sınıflama; Nesneleri birden fazla özelliği dikkate almak suretiyle sınıflayabilme.
 Somut düşünme

D) SOYUT İŞLEMLER DÖNEMİ /12 YAŞ VE ÜSTÜ
Özellikleri:
 Analiz-sentez: Nesneleri birleştirip ayırabilmektir.
 Ergen egosantrizmi: Aşırı idealizm, hayali seyirciler.
 Soyut düşünebilme: A>B; B>C ise A<C
 Soyut kavrama: Özgürlük, adalet vb. soyut kavramları algılayabilme.
 Hipotezler oluşturabilme ve aralarından seçim yapabilme.
 İdeal fikir ve değer sahibi olma


Bu yazı 1752 kere okundu.
Etiketler:
"somut işlemler dönemi makaleleri" 5 yaş bilişsel gelişim aşamaları bilişsel gelişim bilişsel oyun kuramları bilişsel sosyal geçiş nedir çokul öncesi çocuklarda sosyal gelişim makaleleriocuklarda bilişsel gelişim nedir Gelişim Psikolojisi jean piaget bilişsel gelişim kuramı ve oyun nesne devamlılıgı piage ile ilgili makale piage nin hayatı Piaget piaget bilişsel gelişim kuramı ile ilgili makaleler piaget bilişsel gelişim kuramı makale piaget bilişsel gelişim kuramı makalesi piaget bilişsel gelişim kuramı yapaycılık piaget bilişsel gelişim kuramında ertelenmiş taklit piaget bilişsel gelişim kuramları kavram haritası piaget bilişsel gelişim makale piaget çocukta düşünce ve dil gelişimi piaget hayatı piaget ile ilgili makaleler piaget in bilişsel gelişim aşamaları piaget in bilişsel kuramı üzerine yazılan makaleler piaget in bir makalesi piaget in oyun kuramı piaget ın bilişsel gelişim kuramı üzerine yazılan makaleler piaget kavramları bilişsel gelişim kavram haritası piaget makale piaget makaleler piaget makalesi piaget oyunla ilgisi ne piaget soyut işlem döneminde çoklu düşünme piaget türkçe makaleler piaget ve brunerin bilişsel ve bireysel gelişim kuramları piaget ve vygotsky nin görüşleri ile oyun piagetin bilişsel gelişim kuramları kavram haritası piagetin bilişsel gelişimle ilgili makaleleri piagetin dil gelişimi ile ilgili makale piagetin gelişim aşamalarına göre oyunun sınıflandırılması piagetin hayatı piagetin kavram haritası piagetin kuramları nelerdir piagetin makalesi piagetin oyun kuramı piageye göre oyun gelişimi sezgisel dönem 4 7 yaş somut işlem dönemi 7-12 yaş somut işlemsel dönemde özgürlük kavramı soyut kavramlı somutlaştırılmış bir metin? yapaycılık ve animizm ile piaget zeka çevreye uyum sağlama yeteneğidir zekanın gelişim basamakları piaget
  • Site Yorum

Bir adet yorum var.

  1. esmer kız dedi ki:

    çok teşekkürler gerçekten bilgiler işime yarattı emeğinize sağlık

Bir yorum bırak