ÖĞRENMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER


ÖĞRENMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Bir Öğrenme Durumunda;
1.Öğrenen
2.Öğrenme stratejisi
3.Öğrenilen (öğrenme malzemesi)
4.Öğreten (dolaylı öğrenmeyi sağlar)
5.Öğrenme ortamı (dolaylı öğrenmeyi sağlar) bulunmaktadır.
A. ÖĞRENENLE İLGİLİ FAKTÖRLER
1. Türe Özgü Hazır Oluş
Öğrenecek olan organizmanın, istenilen davranışı göstermek için gerek­li biyolojik donanıma sahip olması demektir (1). Yani, öğrenenin türünün öğrendiği konuya uygun olması gerekir. Ne kadar uğraşırsanız uğraşın, bir zürafaya bisiklet kullandıramazsınız. Bu, zürafanın inatçı olmasından değil, biyolojik donanımının uygun olmamasından kaynaklanır.
2. Olgunlaşma
Davranışların öğrenilmesi için bireyin belli bir olgunluğa, belli bir gelişmiş­lik düzeyine ulaşmış olması gerekir. Olgunlaşma, iki boyutta incelenebilir:
Yaş: öğrenmenin gerçekleşebilmesi için, birey gereken yaşa gelmiş ol­malıdır, örneğin, çocukların tuvalet alışkanlığını kazanabilmeleri için 2 yaş civarında olmaları gerekir.
Zeka:Yine aynı şekilde, öğrenmenin gerçekleşebilmesi için belli bir zeka seviyesi gerekir, örneğin, yeğeninizin okuma-yazmayı öğrenmesi için or­talama 6-6.5 yaşında olması gereklidir. Buna mani olan zihinsel engeller, bireysel farklılıklar çerçevesinde ele alınır.

3.Genel Uyarılmıştık Hali ve Kaygı
Uyarılmışlık düzeyi, bireyin dışarıdan gelen uyarıcıları alma derecesi ola­rak tanımlanabilir (1). Başka bir ifadeyle, organizmanın öğrenmesi için ge­rekli farkındalık içinde olmasıdır (2). Burada ölçü, uyarılmışlık halinin de, kaygının da ortalama bir seviyede bulunmasıdır. Genel uyarılmışlık hali ve kaygısı bu ortalamanın altında olan bireylerin iyi öğrenmeyi gerçekleştir­mesi beklenemez. ‘Bu sınavı kazanamazsam ölürüm’ diyerek sınava ha­zırlanan birinin ya da ‘Ben bu sınavı yata yata veririm’ diyen bir başkasının başarılı olması beklenemez. Yani genel uyarılmışlık düzeyindeki ölçümüz ‘ne az ne çok’ olmalıdır.
4.Geçmiş Yaşantılar (Olumlu-Olumsuz Transfer)
Öğrenmenin gerçekleşebilmesi için bazı önbilgilere ihtiyaç duyarsınız, ör­neğin bisiklet kullanmayı bilen birinin motosiklet sürmeyi öğrenirken işinin kolaylaştığını tahmin edebiliriz. Bu duruma olumlu transfer denir. Ama bunun tersi de yaşanabilir; bağlama çalmayı bilen biri gitar çalmayı öğrenme­ye çalıştığında, parmakları hala bağlama figürleri gösteriyorsa burada da öğrenme sürecinin zorlaştığını görürüz ki bu durum da olumsuz transfere örnektir.

5. Güdülenme
Organizmayı harekete geçiren durumdur. Bireylerin güdülenme düzeyle­ri öğrenme düzeylerini etkiler. Birey davranışa içsel nedenlerle yönelirse; içsel güdülenme; dışsal nedenlerle harekete geçerse; dışsal güdülenme adını alır (1).
Örneğin, elinizdeki dergiyi okumaya çalışmanız gerektiğini düşünerek baş-ladıysanız yani kendiniz istediğiniz için harekete geçtiyseniz burada içsel güdülenme vardır. Ancak sizi harekete geçiren, annenizin ya da babanızın çocuğum sınav yaklaşıyor, oturmayı bırak da ders çalış’ içerikli cümleie-riyse, burada da dışsal güdülenme vardır.
Not: Güdülenme, öğrenme psikolojisindeki önemli konulardan biridir. Bu nedenle daha sonra, ayrı bir başlıkta ayrıntılı olarak incelenecektir.
6. Dikkat
Bilincin belli bir noktada toplanmasıdır (1). Öğrenmenin verimli olması için, öğrencinin dikkatini derste anlatılanlara toplaması gerekir. Dikkat toplan­madığı sürece, bilgilerin algılanması ve anlaşılması güç olmaktadır. Örne­ğin, öğrencilerine ‘ders çalışırken masanızda gazete, dergi, bilgisayar gibi başka bir şey olmasın’ diyen öğretmenin amacı, öğrencilerinin dikkatinin dağılmasına engel olmaktır.
B. ÖĞRENME STRATEJİSİ İLGİLİ FAKTÖRLER
1. Öğrenmeye Ayrılan Zaman
Öğrenmeye ayrılan zaman dendiğinde karşımıza iki alt başlık çıkar.Bun-lardan birincisi ‘Aralıklı Çalışma’, ikincisi de Toplu Çalışma’dır. ‘Aralıklı Çalışma’ öğrenilecek konunun düzenli olarak tekrar edilmesi, derse sis­tematik bir şekilde çalışılması anlamına gelir. Toplu Çalışma’ ise derse sadece sınav zamanı çalışmayı ifade eder ki hepimizin genelde uygula­dığı yöntem budur. (Üniversite yıllarında finalin bir gece öncesi başlayan çalışmaları hatırlayın.) Amacınız kısa vadede yüksek not almaksa ve de ileride ihtiyacınız olmayacak bir konuya çalışıyorsanız Toplu Çalışma’ dan elde edeceğiniz verim daha yüksektir. Ama söz konusu olan ileride ihtiyaç duyacağınız bilgilerse ve uzun vadeli bir hedefiniz varsa elbette ‘Aralıklı Çalışma’yöntemini kullanmalısınız. Sizler KPSS’na hazırlanıyorsunuz. Sı­nava daha uzun zaman var ve öğrenmeniz gereken konular çok fazla. Bu yüzden çalışmalarınızı ertelemeyin, ‘Aralıklı Çalışma’ yi tercih edin.
2.Öğrenilen Konunun Yapısı
Öğrenilecek metin anlamlı parçalara bölünmeye uygunsa, parçalara böle­rek çalışma uygunken; metin bir bütünü oluşturuyor ve anlamlı parçalara bölünmüyorsa bütün halinde çalışmak daha uygundur. Örneğin; öğrenme psikolojisine, öğrenmenin temel kavramları, öğrenmede davranışsal ku­ramlar, bilişsel kuramlar gibi başlıklar halinde çalışılabilir. Ancak bir mate­matik problemini bölmek mümkün olmayabilir.
3.Öğrencinin Aktif Katılımı
Öğrenci öğrenme sürecine aktif olarak katıldığında öğrenme verimi yük­selmektedir. Öğrencinin aktif katılımı dinleme – okuma – yazma – anlatma
– uygulama basamaklarında ilerledikçe artmaktadır. Sizler şu an okuyarak öğrenmeye çalıştığınız bilgileri, yazarak özetler ve daha sonra da yakın bir arkadaşınıza öğrendiklerinizi anlatırsanız öğrenme veriminizi artırabilirsiniz.
4. Geribildirim
Öğrencinin performansından haberdar edilmesi, onun öğrenme verimini etkileyecektir. Sizler dergimizdeki konu testlerini çözdükten sonra, yanıt­larınızı kontrol ettiğinizde performansınıza ilişkin geribildirim almış oluyor­sunuz. Bu da sizin hangi konuları iyi öğrendiğinizi, hangilerine tekrar göz atmanız gerektiğini görmenizi sağlıyor.
C. ÖĞRENME MALZEMESİ İLE İLGİLİ FAKTÖRLER

1.Telaffuz Edilebilmeli
Öğrenme malzemesinin öğrencinin anlayacağı bir dilde sunulmasıdır. Eğer öğrenme malzemesini telaffuz edemezseniz, öğrencilerinize öğren­me malzemesini aktaramamış dolayısıyla öğretememiş olursunuz. 2.Algısal Ayırt Edilebilirlik
Öğrenme malzemesinin diğer materyallerden farklı olarak ayırtedilmesidir. KPSS ile ilgili bir kaynakta, herhangi bir konu için ‘Buraya dikkat, iki yıl üst üste çıktı* gibi bir ifadeyle karşılaşırsanız o konu diğerlerinden ayırt edilir hale gelir.

3.Anlamsal Çağrışım
Öğrenme malzemesinin öğrencinin zihninde çeşitli çağrışımlar sağlaması­dır. Böylece öğrenci bilgiyi, bildiği diğer kavramlarla bağlantılı hale getirir. Çağrışımlar sizin zihninizde olan şeylerdir, dolayısıyla özneldir. Size anla­tılan konularla ilgili olarak ne kadar çok kişisel, öznel çağrışım bulursanız, ileride o konuları hatırlama ihtimaliniz o kadar artar.
4.Kavramsal Gruplandırma
Öğrenme malzemesinin ilgili kavramlarla ilişkilendirilerek sunulmasıdır. Bir üst paragrafta anlamsal çağrışım için söylediğimiz öznel olma özelliği kavramsal gruplandırma için geçerli değildir. Çünkü, kavramsal gruplan-dırmalar mantıklı ve analitiklerdir. Kavram haritaları buna örnek verilebilir.


Bu yazı 4090 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir adet yorum var.

  1. SAD dedi ki:

    GÜZEL

Bir yorum bırak