AHMET HAMDİ TANPINAR

Paylaş
 

AHMET HAMDİ TANPINAR
 


23 Haziran 1901’de İstanbul’da doğdu. Kadı Hüseyin Fikri Efendi’nin oğlu. Baytar Mektebi’ni bırakarak girdiği Darülfünun-ı Osmani’nin (Bugünkü İstanbul Üniversitesi) Edebiyat Fakültesi’nden 1923’te mezun oldu. Erzurum, Konya ve Ankara’daki liselerde öğretmenlik yaptı. Gazi Terbiye Enstitüsü’nde (Gazi Eğitim Enstitüsü) edebiyat dersleri verdi. 1933’ten sonra İstanbul’da Kadıköy Lisesi’nde edebiyat öğretmenliği yaptı. Güzel Sanatlar Akademisi’nde sanat tarihi ve estetik dersleri verdi. 1939’da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde yeni kurulan Türk Edebiyatı Kürsüsü profesörlüğüne getirildi. 1942 ara seçimlerinde CHP’den Maraş Milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne girdi, üniversitedeki görevinden ayrıldı. 1946 seçimlerinde tekrar aday gösterilmeyince bir süre Milli Eğitim Müfettişliği yaptı. Güzel Sanatlar Akademisinde tekrar derse girmeye başladı. 1949’da da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne döndü. Bu görevdeyken 24 Ocak 1962’de İstanbul’da yaşamını yitirdi. Adını ilk kez “Altın Kitap” dergisinde yayınlanan “Musul Akşamları” şiiriyle duyurdu. Dergah, Milli Mecmua, Hayat, Görüş, Ülkü, Varlık, Oluş, Kültür Haftası ve Aile dergilerinde şiirleri yayınlandı. Hece vezniyle yazdığı bu ilk şiirler, imge zenginliklikleri ve müzikal nitelikleriyle dikkat çeker. Edebiyat Fakültesi’nde öğrencisi olduğu Yahya Kemal Beyatlı’dan çok etkilendi. Ama ilk eserlerinde Yahya Kemal’den çok Ahmet Haşim izleri görülür. Haşim gibi o da küçük yaşta kaybettiği annesinin yokluğundan duyduğu acıyı ve kendisini avutacak bir sevginin özlemini dile getirir. İçe dönük bir bakışla doğa ile iletişim kurmaya çalışır. Şiirinin bir başka yönü Bergson felsefesinden kaynanlanan zaman kavramıdır. Onun eserlerinde zaman, basit bir süreklilik değil, çok katlı ve karmaşık bir akıştır. “Ne İçindeyim Zamanın”, “Bursa’da Zaman” şiirleri bu olgunun örnekleridir. İlk romanı “Mahur Beste” 1944’te Ülkü Dergisi’nde yayınlandı. Osmanlı Devleti’nin son döneminde seçkin bir çevrenin yaşayışını sergileyen bu romanın ardandan, kendi yaşamından da izler taşıyan “Huzur” 1949’da basıldı. Huzur, hem bir aşk hem de Tanpınar’ın İstanbul’a olan derin sevgisinin romanıdır. Estetik anlayışının, kültür birikiminin ve geçmiş kültürlere yaslanan yaşam felsefesini yansıttığı bu kitabı Tanpınar’ın en yetkin romanı sayılır. Romanda, Mümtaz ile Nuran’ın aşkı çerçevesinde Doğu ile Batı, eski ile yeni, geçmişin değerleriyle var olan değerler, aşk ile toplumsal sorumluluk arasındaki çatışmayı ve bu çatışmanın doğurduğu bireysel bunalımları irdeler. 1950’de Yeni İstanbul gazetesinde yayınlanan ancak ölümünden sonra 1973’te basılan “Sahnenin Dışındakiler” ile 1961’de basılan “Saatleri Ayarlama Enstitüsü”nde de iki uygarlık, iki değerler sistemi arasında bocalayan Türk toplumunun ironik tablosu çizilir. Ölümünden sonra plan ve notlarına dayanılarak biraraya getirilen ve 1987’de yayınlanan “Aydaki Kadın” da da aynı irdeleme vardır. Şiir, roman ve yazılarının yanısıra İstanbul, Bursa, Ankara, Ersurum ve Konya kentlerini doğal, tarihsel ve kültürel yapılarıyla anlattığı 1946’da basılan “5 Şehir” önemli eserleri arasındadır.


ESERLERİ ŞİİR:
Bütün Şiirleri (1976-1981)

ROMAN:
Mahur Beste (tefrika 1944 – basım 1975)
Huzur (1949-1983)
Sahnenin Dışındakiler (tefrika 1950- basım 1973)
Saatleri Ayarlama Enstitüsü (1961-1977)
Aydaki Kadın (ölümünden sonra 1987)

ÖYKÜ:
Abdullah Efendi’nin Rüyaları (1943-1983)
Yaz Yağmuru (1955-1983)
Hikayeler (Kitaplaşmayan iki hikayesiyle birlikte tüm öyküleri, 1983)

DENEME:
Beş Şehir (1946-2001)
Edebiyat Üzerine Makaleler (1969-1977)
Yaşadığım Gibi (1970-1977)

ANTOLOJİLER:
Tevfik Fikret (1937-1944)
Namık Kemal (1942)
Yahya Kemal (1940-1982)
19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi (Ancak birinci cildini tamamlayabildi, 1942-1985)

 


Bu yazı 809 kere okundu.
Etiketler:
Abdullah Efendi’nin Rüyaları (1943-1983) özeti Abdullah Efendinin Rüyaları abdullah efendinin rüyaları - ahmet hamdi tanpınar özet Abdullah Efendinin Rüyaları (1943-1983) abdullah efendinin rüyaları adlı eser abdullah efendinin rüyaları ahmet h. tanpınar abdullah efendinin rüyaları kitabının özet abdullah efendinin rüyaları kitabının özeti abdullah efendinin rüyaları öyküsü özeti abdullah efendinin rüyaları özet abdullah efendinin rüyalarının özeti abdullah efendinin rüyalarının teması nedir ahmet hamdi ahmet hamdi tanpınar "mahur beste" AHMET HAMDİ BEYATLI DAN ŞİİR AHMET HAMDİ TANPINAR ABDULLAH EFENDİNİN RÜYALARI KİTAP ÖZETİ AHMET HAMDİ TANPINAR ABDULLAH EFENDİNİN RÜYALARI HİKAYESİ Ahmet Hamdi Tanpınar ahmet hamdi tanpınar abdullah efendi rüyalar hikayesi ahmet hamdi tanpınar abdullah efendinin rüyaları ahmet hamdi tanpınar abdullah efendinin rüyaları adlı eserinin özeti ahmet hamdi tanpınar abdullah efendinin rüyaları adlı kitabı ahmet hamdi tanpınar abdullah efendinin rüyaları öyküsüNÜN ÖZETİ ahmet hamdi tanpınar abdullah efendinin rüyalarının özeti ahmet hamdi tanpınar ahmet efendinin rüyaları eserinin özeti Ahmet Hamdi Tanpınar antolojiler Ahmet Hamdi Tanpınar eserleri ahmet hamdi tanpınar eserleri abdullah efendinin rüyaları özet ahmet hamdi tanpınar eserleri ve türleri ahmet hamdi tanpınar eserlerindeki felsefe ahmet hamdi tanpınar ın abdullah efendi nin rüyaları adlı hikayesi ahmet hamdi tanpınar mahur beste özeti ahmet hamdi tanpınar milli mücadele için yazdığı siirler Ahmet Hamdi Tanpınar romanları Ahmet Hamdi Tanpınar şiirleri ahmet hamdi tanpınar-abdullah efendinin rüyaları kitabının özeti ahmet hamdi tanpınar'ın abdullah efendi'nin rüyaları hikayesinin özeti ahmet hamdi tanpınarın abdullah efendinin rüyaları adlı hikayesi ahmet hamdi tanpınarın abdullah efendinin rüyaları özeti ahmet hamdi tanpınarın mahur beste romanını özeti ahmet hamdi tanpınarın yaz yamuru kitabının kısa özeti Ahmet Haşim Bursada zaman Huzur kitap özetleri abdullah efendini ruyaları mahur beste'nin ozeti paragraf şiir yasamın özlemidir ahmet Sahnenin Dışındakiler sanat tarihi Tanpınar Yahya Kemal Beyatlı Yaz yağmuru yaz yağmuru ne zaman basıldı
  • Site Yorum

Bir yorum bırak