COĞRAFYANIN TANIMI VE KONUSU YARDIMCI BİLİMLERİ


COĞRAFYANIN TANIMI VE KONUSU YARDIMCI BİLİMLERİ

 

  Tanımı : Coğrafya, geo(Yer ) ile graphein ( tasvir etmek ) sözcüklerinin birleşmesinden meydana gelmektedir. Coğrafyanın konusu yeryüzüdür. Coğrafyanın konusu içerisine yaşam içerisinde var olan bir çok şey girmektedir. Örneğin çevreyi oluşturan taşküre(litosfer),suküre(hidrosfer),havaküre(atmosfer) ve canlılar küresi ( biyosfer ) coğrafyanın araştırması kapsamına girmektedir.

 

     Coğrafya insanın yaşadığı doğal çevre ile ilişkilerini konu edinen bir bilimdir.Coğrafyanın tanımı yapılırken en çok yapılan hatalardan biri de coğrafyayı sadece bir dağın yüksekliğini bilmek yada bir akarsuyun kaç km olduğunu bilmek sanmaktır. Biraz önce yapılan açıklamadan da anlaşılacağına göre doğal ortam ve bu doğal ortamın etkileri önemlidir. Bir coğrafyacı dağların yüksekliğini tam olarak bilmeyebilir ama o dağın tarım,ulaşım,turizm ve nüfuslanma üzerindeki etkilerini çok bilir.

 

     Coğrafya Biliminin İlkeleri : Her bilim dalının olduğu gibi coğrafyanın da kendine özgü metot ve ilkeleri bulunmaktadır. Coğrafya bir olayı incelerken şu ilkelerden yararlanmaktadır. Bu ilkeler şunlardır ;

 

     1.  Nedensellik İlkesi : Coğrafi  olayların araştırılması sırasında olayların nedenleri sorulmakta ve bunlara yanıtlar aranmaktadır. Örneğin Yağmur nasıl yağmaktadır ? , Depreme neden olan faktörler nelerdir ?

 

     2.  Dağılış İlkesi : Coğrafi olayların yeryüzündeki dağılımı incelenmektedir. Coğrafyacı bir olayın sadece nedenini araştırmakla kalmaz bu olayın yeryüzü genelinde dağılımını da incelemektedir. Yukarıda sorulan soruları coğrafyacı şöyle devam eder ; Yağmurun ülkemizdeki coğrafi dağılımı nasıldır ? Türkiye’de depremler hangi sahalarda daha fazladır ? :Dağılış ilkesi sadece coğrafya ya haz bir özelliktir.

 

     3.  Karşılıklı İlgi İlkesi: Coğrafi olayların birbirleri ile olan bağlantıları da incelenmektedir. Örneğin Yağışın basınçla , sıcaklığın Güneş ışınlarının düşme açısı ile olan ilişkisi ya da Dağlık  ve engebelik alanların nüfus ve yerleşme üzerindeki etkileri de incelenmektedir.

 

     Coğrafya Biliminin Yararlandığı Diğer Bilim Dalları :

 

     1. Astronomi : Uzay bilimi

 

     2. Jeoloji : Yer Bilimi

 

     3. Jeofizik : Dünyanın iç yapısının inceleyen bilim dalı

 

     4. Hidroloji : Sular bilimi

 

     5. Meteoroloji: Atmosfer olaylarını inceleyen bilim dalı

 

     6. Kartografya :Harita bilimi

 

     7. Zooloji : Hayvan bilimi

 

     8. Botanik : Bitki bilimi

 

     9. Antropoloji : İnsan bilimi

 

     10.Etnoloji : İnsan ırklarını inceleyen bilim dalı

 

     11.Sosyoloji : Toplum inceleyen bilim dalı

 

     12.Demografi : Nüfus bilimi


Bu yazı 354 kere okundu.
Etiketler:
Coğrafya
  • Site Yorum

Bir yorum bırak